محسن جوادیدکتر محسن جوادی در پاسخ به پرسشی درباره مبانی و جایگاه فلسفه غرب در دنیای امروز به حوزه تخصصی مطالعات خود یعنی فلسفه اخلاق اشاره کرد و گفت: فلسفه اخلاق تأملاتی فلسفی و پرسش‌هایی درباره مقولات اخلاقی است که هم توصیفی‌اند و هم هنجاری. زادگاه جدید فلسفه اخلاق در دنیای امروز به یک معنا غرب است. البته در دوره‌های دیگری مثل یونان یا در جهان اسلام نیز به این بحث پرداخته شده است اما ریشه فلسفه اخلاق در دوران جدید را می‌توان در فلسفه تحلیلی جست‌وجو کرد.

وی افزود: ادبیاتی غنی در حوزه فلسفه اخلاق وجود دارد که مبانی آن در فلسفه غرب قرار دارد اما در رابطه با این واقعیت و این‌که آیا این مسأله درست است یا نه، دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است. از سوی دیگر باید توجه داشت که هر چند فلسفه اخلاق را نیز می‌توان عقلانی دانست اما به هر حال از آن‌جایی که این فلسفه بر بستر فلسفه غرب شکل گرفته است ماهیتی غربی دارد.

عضو هیأت علمی دانشگاه قم با اشاره به این‌که فلسفه اخلاق در غرب رونق بسیاری دارد و دامنه‌اش را به حوزه‌های گوناگونی چون پزشکی و مانند آن نیز گسترانیده است، تصریح کرد: این مباحث در جهان اسلام هم با موج ترجمه، اساتید و دانشجویانی که در غرب تحصیل کرده‌اند یا به واسطه پیشرفت‌های صورت گرفته در زمینه امکانات ارتباطی مطرح شده و وارد جامعه ایران شده است؛ تا آن‌جا که حتی بسیاری از این مباحث در قالب نقد در جامعه مذهبی ما نیز مورد بحث قرار گرفته‌اند.

وی خاطرنشان کرد: ما بالاخره قهراً با این مباحث برخورد می‌کردیم و بنابراین مهم این است که به جای مواجهه حذفی همان الگویی را پیگیری کنیم که اولین اندیشمندان مسلمان با فلسفه یونان داشتند و به عنوان مثال در فارابی می‌بینیم که وی مطالب را آن قدر بومی کرد که گویی آن‌ها را از متون بومی برگرفته است یا خواجه نصیرالدین طوسی آن‌چنان مباحث فلسفه را مورد بحث قرار داده و در قالب کلام اسلامی طرح کرده است که گویی نمی‌توان تفکیکی میان آنها قائل شد.

این پژوهشگر فلسفه اخلاق با تأکید بر این‌که هضم و مواجهه درست با این گونه مسایل بسیار مهم است، یادآور شد: دین ما می‌گوید باید روش عقلی داشته باشیم و بنابراین مهم این است که به روش عقلی مباحث گوناگون را تحلیل کنیم. آشنایی سطحی خطرناک است. آشنایی باید عمیق باشد تا موجب کژفهمی نشود. همان گونه که آشنایی عمیق اندیشمندان اسلامی با فلسفه یونان در گذشته و فهم درست آن‌ها، رمز پویایی فلسفه اسلامی بوده است.

جوادی در پایان گفت: پس از آشنایی عمیق است که فهم اتفاق می‌افتد و در نهایت امور به نحوی پیش خواهند رفت که هم با مبانی فرهنگی و اعتقادی ما سازگار خواهند بود، هم اعتبار عقل زیر سؤال نخواهد رفت و هم نقاط ضعف بنیان‌های این افکار آشکار خواهد شد.