تذکره ریاضالعارفین
کتاب "تذکره ریاضالعارفین" اثر رضا قلیخان هدایت و تصحیح و تحشیه دکتر نصرتالله فروهر در 777 صفحه و شمارگان 500 نسخه از سوی مؤسسه انتشارات امیرکبیر منتشر شده است.
رضا قلیخان هدایت طبرستانی در تذکره "ریاضالعارفین"، از شرح حال و ذکر آثار و اشعار عارفانه اهل طریقت سخن گفته است، عارفانی که از آنان سخنان منظوم و چکامههایی به نظم بر جای مانده، همچون عطار نیشابوری، عبدالرحمن جامی و قاضی نورالله شوشتری.
از این تذکره که شامل یک حدیقه، دو مقدمه، دو روضه، یک فردوس و یک خلد است، پیش از این نسخه چاپ سنگی و نیز چاپ کتابفروشی محمودی به کوشش مهرعلی گرگانی در دسترس بوده است اما دکتر نصرتالله فروهر در تصحیح خود از این کتاب که به شرححال عارفان شاعر اختصاص دارد، کوشیده است نادرستیها و کاستیهای موجود در چاپهای پیشین را برطرف کرده و معنی اشعار عربی متن را توضیح و شرح دهد.
همچنین مصحح در این کتاب کوشیده است آیههای قرآنی را که مورد استفاده نویسنده قرار گرفته و یا به مناسبتی در اشعار آمده، با ذکر سوره و شماره آیه ذکر کند و منابع احادیث و روایات را نیز ارائه نماید.
اما نسخه چاپی کتاب "تذکره ریاضالعارفین" و کتاب موجود که توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شده است تفاوتهایی دارد. نخست اینکه نسخه چاپی فاقد مقدمه مؤلف است که در کتاب موجود آورده شده است. تفاوت دیگر به نام و شماره آثار دیگر نویسنده کتاب مربوط است که در چاپ امیرکبیر، پس از مقدمه آورده شده است و موارد دیگر نیز در پانوشتها مورد اشاره قرار گرفتهاند.
رضا قلیخان هدایت طبرستانی (1288 – 1215 ق.) ملقب به ﻠلهباشی در تهران زاده شد، در شیراز به تحصیل پرداخت، سپس به دربار محمدشاه قاجار راه یافت و در نهایت از طرف ناصرالدینشاده به ریاست مدرسه دارالفنون منصوب شد.
علاوه بر تألیفات فراوان که از او به یادگار مانده است، همچون مثنوی هدایتنامه، مثنوی گلستان ارم، فهرستالتواریخ، نهجالبلایه، تذکره ریاضالعارفین، مجمعالفصحا، فرهنگ انجمن آرای ناصری و نژادنامه، مهمترین خدمت هدایت به فرهنگ ایران، تأسیس چاپخانهای است که بسیاری از کتابهای ادبی عصر قاجاریه در آن چاپ شدهاند.
منبع: خبرگزاری مهر