صفحه نخست l درباره ما l تماس با ما l آرشیو l پیوندها l لینک به ما l آر اس اس

خبر l مقاله l گزارش l یادداشت l ترجمه l گفت و گو l کتاب و نشریات l پرونده l تجربه‌هاي ديگر



موضوع: سنجشگرانه‌اندیشی |  
محمدمهدی خسروانی

سنجشگرانه اندیشیکم نیستند کسانی که کل زندگی‌شان به خاطر یک فکر نادرست (بله، فقط یک فکر نادرست) بر باد می‌رود. از آن دانش‌آموزی که فکر می‌کند در انتخاب رشته باید رضایت دیگران را تأمین کند و به همین دلیل یک عمر به علاقه‌ و استعداد خودش پشت می‌کند، تا آن فرد افسرده‌ای که فکر می‌کند هیچ کس بهتر از خودش نمی‌تواند در مورد روانش کاری انجام دهد و به همین دلیل به روانشناس مراجعه نمی‌کند و مشکلش مزمن‌تر و عمیق‌تر می‌شود، تا راننده‌ای که فکر می‌کند درمان خواب‌آلودگی‌اش سرعتِ بیشتر است، و ... . در همه‌ی این موارد و بسیاری مواردِ مشابه پای یک «فکر»، یک «باور»، در میان است و یک اشتباه فکری زندگی‌ای را زیر و رو می‌کند.

با این حال، وقتی صحبت از اصلاحِ فکر و شیوه‌ی فکر کردن می‌شود، یا از مهارت‌های اندیشیدن سخن به میان می‌آید، بسیاری گمان می‌کنند مخاطبِ این سخن نظریه‌پردازان، متخصصانِ رشته‌های گوناگون، مهمانان برنامه‌های فرهنگی تلویزیون، یا نویسندگانی هستند که عکسشان در حالی که دستی زیر چانه دارند در روزنامه چاپ می‌شود. بیشتر افراد قبول دارند که «فکر کردن» مهم است، اما رفتارشان نشان می‌دهد که معنا و مفهومِ این «اهمیت» را درنیافته‌اند.

یکی از این رفتارها واکنشی است که بسیاری از افراد در برابر موضوعِ سنجشگرانه‌اندیشی (تفکر نقادانه) نشان می‌دهند. وقتی به آنها گفته می‌شود سنجشگرانه‌اندیشی قرار است به آنها کمک کند تا بهتر بیندیشند و کمتر در اندیشیدنشان دچار خطا شوند، با آنکه اهمیتِ تفکر را قبول دارند، به گونه‌ای واکنش نشان می‌دهند که گویی تلاش برای اصلاح شیوه‌ی تفکر ربطی به آنها ندارد. این در حالی است که اگر قبول داریم که «فکر کردن» مهم است و نقشی اساسی در زندگی ما ایفا می‌کند و همه‌ی ابعاد زندگی ما را تحت تأثیر قرار می‌دهد، قاعدتاً باید نهایتِ سعی مان را بکنیم تا بهتر فکر کنیم. نمی‌توان در شعار مدعی شد که اندیشیدن مهم است و همه‌ی جنبه‌های زندگی ما را تحت تأثیر قرار می‌دهد اما در عمل برای ارتقای نحوه‌ی اندیشیدن کاری انجام نداد.

به سببِ تأثیری که کیفیتِ تفکر بر کیفیتِ زندگی دارد، در کشورهای توسعه‌یافته آموزش سنجشگرانه‌اندیشی در دستور کار صاحبنظران و سیاستگذارانِ امر آموزش قرار گرفته است و در صدد هستند که تفکر سنجشگرانه را از سنین کودکی به بچه‌ها بیاموزند.

در این میان تکلیف ما چه می‌شود؟ واقعیت این است که بسیاری از ما دوران‌های طلاییِ یادگیریِ زندگی‌مان را به انباشتن ذهن‌هایمان از مطالب بی‌فایده گذرانده‌ایم و به احتمال فراوان هم‌اکنون ما و جامعه‌ی ما از مزیت‌های آموزش سنجشگرانه‌اندیشی محروم هستیم. ولی جلوی این ضرر را از هر زمان که بگیریم نفع است. در هر مقطعی از زندگی باشیم می‌توانیم یادگیری مهارت‌های اندیشیدن را آغاز کنیم. مهم‌تر از آن این است که هر گونه اعتماد به نظام آموزشی‌ موجود در کشورمان را کنار بگذاریم و بسیاری از آموختنی‌های مهم، از جمله سنجشگرانه‌اندیشی، را خودمان به کودکانمان آموزش دهیم.

منبع: ویژه نامه اندیشه روزنامه تهران امروز، پنج شنبه، 4 خرداد 1391


برچسب‌ها: سنجشگرانه اندیشی, مهارتهای زندگی, آموزش, محمدمهدی خسروانی
لینک مستقیم به مطلب

Share/Save/Bookmark



:: آخرین مطالب

:: شماره 89 «اطلاعات حکمت و معرفت» منتشر شد
:: فراخون دومین همایش آموزش عالی و توسعه پایدار
:: دوره‌ی یونان: سرآغاز فلسفه
:: مسألۀ آموزش فلسفه در ایران
:: عقلانیت از منظر فیلسوفان؛ روایت مارکوزه و پاگ
:: گوگل و «پرهیز از مناقشات سیاسی»
:: خرد در مرزهای تفکر انتقادی؛ دغدغه‌هایی درباره‌ی برنامه‌ی فلسفه‌ برای کودکان
:: رویکرد پدیدارشناسانه لویناس به اخلاق بررسی می‌شود
:: عقلانیت در ارتباط با اخلاق و فضیلت شهروندی
:: سلطان عادل فردوسی‌پور
:: مصاعب عقلانیت
:: عاقل باش ؛ مروری بر عقل و عقلانیت
:: ماکس وبر، عقلانیت و ما
:: ویرایش جدید پرسش های بنیادین فلسفه منتشر شد
:: هابرماس و عقلانیت ارتباطی
:: درنگی در مفهوم عقلانیت: بررسی انواع عقلانیت
:: بیایید حساب کنیم!
:: چیزهایی که در مدرسه یاد نمی دهند!
:: سنجشگرانه‌اندیشی؛ مهارتی حیاتی برای زندگی
:: کلاس‌ها و کارگاه‌های ترم اردیبهشت ماه مؤسسه رخداد تازه
:: نشست «جهان‌بيني فلسفي بوديسم» برگزار می شود
:: فروش ویژه کتابسرای حکمت
:: وب‌سايتي براي شغل‌هاي فلسفه
:: شهر، هنر و موسیقی در جهان اسلام
:: نقش فلسفه در مصلحت عمومی: مصاحبه با مارثا سی. نوسباوم
:: رئیس جدید مؤسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ایران منصوب شد
:: آرزوی ما، سلامت شماست
:: دوره‌ی آموزشی «مبانی نظری نشانه‌شناسی» برگزار می‌شود
:: «فلسفه در خیابان» بررسی می شود
:: «عکاسی: درآمدی انتقادی» بررسی می شود


 


 




استفاده و بازنشر مطالب اینک فلسفه با ذكر منبع بلامانع است
نظر نویسندگان لزوماً موضع اینک فلسفه نیست