بلیط کنسرتی را دست دارید که قرار است در آن یکی از بزرگ‌ترین نوازندگان پیانو به اجرای قطعاتی برگزیده بپردازد. افتخار حضور در چنین برنامه‌ای، تجربه‌ای بی‌نظیر برایتان به حساب می‌آید. روز موعود فرا می‌رسد و شما خودتان را به محل برگزاری کنسرت می‌رسانید. کاملاً خود را آماده کرده‌اید تا اجرایی بی‌نظیر را بشنوید. حالا دیگر صندلی‌تان را پیدا کرده‌اید و در جای‌تان نشسته‌اید. همه حاضران چون شما مشتاقانه منتظرند. عاقبت پیانیست محترم می‌آید و با وقار همیشگی‌اش پشت پیانو می‌نشیند. سکوت حکم‌فرما شده است. حاضران همگی سکوت کرده‌اند، سکوت محض. 4 دقیقه و 33 ثانیه می‌گذرد. پیانیست محترم بلند می‌شود، راهش را می‌کشد و می‌رود بی‌آن‌که به انتظار شما پاسخی در خور داده باشد، بی‌آن‌که چیزی نواخته باشد.

لینک مستقیم به مطلب

عصر رنسانس را فصل نوزایی فرهنگی و تاریخی اروپاییان قلمداد می‌کنند. در این دوران است که مقدمات ورود به دوران مدرن فراهم می شود اما نه با گسست کامل از آن چه پیش از این وجود داشته است. هر چند هر چه می‌گذرد تغییراتی بنیادین‌تر در وجوه گوناگون زندگی مردمان این عصر حاصل و بروز و ظهور این تغییرات پیش از هر چیز در هنر و ادبیات آشکار می‌شود. کتاب «هنر رنسانس» به چنین زمانه‌ای نظر دارد، هرچند نویسنده آن جرالدین ا. جانسون تمرکزش را تنها بر هنر این دوران و به ویژه هنرهای تجسمی گذاشته است.

لینک مستقیم به مطلب

اکبر حبیب‌اللهی*

ورود آموزه‌های فلسفه اسلامی در غرب امری پذیرفته شده است. در اواخر قرن دهم ترجمه آثار فیلسوفان مسلمان شروع می‌شود و در اواسط قرن دوازدهم به اوج خودش می‌رسد. آشنایی متفکران یا اندیشمندان در قرون وسطی حتی با ارسطوی خودشان هم از طریق آموزه‌های فلسفه اسلامی اتفاق می‌افتد. یعنی خود ارسطو تا قرن پنج میلادی برخی از نوشته‌هایش آن هم در بحث منطق توسط بوئتیوس از یونانی به لاتین برگردانده می‌شود ودر واقع جهان اندیشه لاتینی با ارسطو از طریق بوئتیوس آشنا می‌شود.

لینک مستقیم به مطلب

درباره‌ی کتاب «ایمان چیست؟؛ جستارهایی در فلسفه دین» اثر آنتونی کنی

گاهی درس‌گفتارها می‌توانند تنها به مجالس خاطره‌گویی و تکرار مکررات تبدیل شوند و گاه نتیجه بیشتر از این‌هاست. بستگی دارد درس‌گفتار در کجا ارائه شود، چه کسی آن را ارائه کند و مستمعان چه کسانی باشند. تا آن‌جا که گاه یک درس‌گفتار می‌تواند بیش از هر کتاب و مقاله‌ای مفید فایده باشد و حضور در آن افتخاری برای مستمع و حتی صاحب‌سخن به شمار آید. کتاب «ایمان چیست؟» بر آمده از دل چنین درس‌گفتارهایی است...

لینک مستقیم به مطلب

این یادداشت در واقع پاسخ به دوستان و هم- رشته ای هایی است که علاقمند بودند درمورد شیوه آموزش فلسفه در هندوستان بدانند، قصد نداشتم به این زودی این یادداشت را بنویسم تا بتوانم بیشتر رصد کنم، منتهی بخاطر پرسش های مکرر دوستان تصمیم گرفتم اطلاعات تازه تر را در ویرایش های بعدی اضافه کنم . پیش از هر چیز اشاره کنم که برنامه های آموزشی دانشگاه های مختلف در هند بسیار متفاوت و زیر نظر خود دانشگاه ها است، بنا براین به جز این دانشگاه و رشته ای که خودم مشغول به تحصیل در آن هستم متاسفانه درمورد سایر دانشگاه ها نتوانستم اطلاعات خاصی به دست بیاورم.

لینک مستقیم به مطلب

انتشارات هرمس ترجمه‌ای تازه از رمان «بيگانه» آلبر كامو را به قلم محمدرضا پارسايار منتشر كرده است. این هفتمین ترجمه این اثر در ایران است.

اين رمان روايتي است از زندگي قهرمانش، مورسو كه ساکن الجزاير است؛ قهرماني كه چندان هم ويژگي‌هاي يك قهرمان را ندارد. آدمي معمولي مثل همه‌ آدم‌هاي دور و برش كه كارمندي وظيفه‌شناس است، با آدم‌ها خوب رفتار مي‌كند و آزارش به كسي نمي‌رسد. همين آدم اما در ميانه همين معمولي بودن يك عرب را مي‌كشد؛ مردي را كه حسابي هم با هم نداشته‌اند.

لینک مستقیم به مطلب

بسیاری اوقات، هنگامی که به سخن یا استدلال کسی گوش می‌دهیم، احساس می‌کنیم مغالطه می‌کند، یا احساس می‌کنیم استدلالی که در دفاع از نظر خودش می‌آورد ایرادی دارد.

به برکت فضایی که در سال‌های اخیر در کشورمان غالب بوده، تقریباً با اطمینان می‌توانم بگویم که بیشتر ما، چندین بار در روز این احساس را تجربه می‌کنیم؛ چه زمانی که با دوستان و آشنایان در مورد موضوعی صحبت و مباحثه می‌کنیم، چه زمانی که مطلبی را در یک سایت یا روزنامه می‌خوانیم و، بیش از همه این‌ها، هنگامی که رادیو یا تلویزیون‌مان را روشن می‌کنیم.

لینک مستقیم به مطلب

الف- «آیا فلسفه بخوانیم؟» این سوالی است که دانشجوهای فلسفه زیاد با آن مواجه میشوند. از سوی دوستان و آشنایان گرفته تا بغل دستی شان در اتوبوس هنگامیکه دارند کتابی فلسفی ورق می زنند، یا در تاکسی بعد از صحبت با تلفن، یا در کافی شاپ زمانیکه با دوستشان بحث می کنند و یا از جانب کسانیکه از طریق دوستان یا اینترنت با آنها تماس میگیرند ممکن است در مقابل چنین سوالی یا سوالاتی شبیه به این قرار بگیرند. به نظر من فلسفه خواندن کار خیلی خوبی است و فرد باید انسان  بخت‌یاری باشد که در این دوره و زمانه وقت و علاقه کافی برای مطالعه فلسفه داشته باشد. مطالعه آزاد فلسفه اگر با خواندن مختصری تاریخ فلسفه و سپس،به فراخور علاقه و اطلاعات شخصی، پیگیری آن با متون اصلی فلاسفه انجام شود تجربه نابی است که فکر نمیکنم  هرگز از بدست آوردن آن پشیمان بشوید…

لینک مستقیم به مطلب

کتاب چهارم نوامیس با بررسی پیشنهاد کلینیاس کرتی در کتاب سوم شروع می شود که از بیگانه آتنی و مگیلوس اسپارتی می خواهد برای وضع قوانین شهری نوبیناد به او کمک کنند. آتنی در ابتدا دو مقوله را مطرح می کند؛ الف- وضعیت جغرافیایی، ب- ترکیب جمعیتی. اطلاعات کلینیاس در مورد وضعیت جغرافیایی این شهر...

لینک مستقیم به مطلب

محسن خیمه دوز

از زمان ساخته شدن  فیلم جاهل و رقاصه تا زمان ساخته شدن اخراجی ها نزدیک به نیم قرن زمان می گذرد و با وجود آنکه جامعه از چند گذرگاه متفاوت عبور کرده ، گذر گاه هائی چون انقلاب ، دفاع نظامی ، فضای سازندگی ، دوران اصلاحات و زمان اصول گرائی ، و در هر ایستگاه تاریخی از زمان توقف مناسب هم برخور دار بوده  اما مشاهده می شود که لمپنیسم همچنان پایدار و استوار حفظ و منتقل شده است.

برای فهم بهتر لمپنیسم و سر ماندگاری آن بویژه در حوزه آثار فرهنگی و خصوصأ در حوزه آثار سینمائی و تلویزیونی ، باید علل تاریخی و دلایل تئوریک آ ن را شناخت و تحلیل کرد.

لینک مستقیم به مطلب

دكتر امير احسان كرباسي‌زاده

يكي از مهم‌ترين مراحل براي يادگيري فلسفه، فهميدن دستگاه فلسفي فيلسوف است. درك درست از آن‌چه موردنظر فيلسوفان است خود اهميتي بسيار دارد. رسيدن به چنين دركي البته مقدم بر نقد دستگاه فلسفي است. تا درك درست از سخنان فيلسوفان نداشته باشيم چگونه مي‌توانيم سخنان‌شان را نقد كنيم؟ بهترين راه براي رسيدن به مقصود البته خواندن تمام آثار فيلسوف موردنظر است و سعي در خلاصه كردن و نظام‌مندكردن سخنان او. اما گفت‌وگوي هوشمندانه و خواندن يك مصاحبه دقيق نيز مي‌تواند در فهم چكيده و اصل حرف فيلسوفان راه‌گشا باشد...

لینک مستقیم به مطلب

فريبا خليلي‌زند

"آنگاه چون همه‌ی این گونه هنرها، از پیش، گسترش یافته بودند، دانش‌هایی کشف شدند که به لذت‌ها یا [به] ضرورت‌های زندگی مربوط نبودند؛ آن هم نخست در آن‌جاهایی که انسان‌ها در فراغت (= بیکاری) به سر می‌برند."

"گاهی که به تاریخ ایران می‌اندیشم انگار که همه‌ی سال‌ها سال‌های بحران است. حتی می‌توان از قرن‌ها بحران سخن گفت."

لینک مستقیم به مطلب

شور و سرریزی، میلی سیال و پَُرتپش به تغییرْ دانشجوها، روشنفكرها، هنرمندها و کتاب‌خوان‌های ما را فراگرفته است و به تبع ِ آن بخشی از جمعیت شهرنشین و برآمده از فرهنگ مدنی‌مان را. این شور، همه تن، در مجرای انتخابات می‌ریزد و هر چهار سال یک بار بر سر همین وعده‌گاه دیگربار و دیگربار رخ می‌نماید...

لینک مستقیم به مطلب

شمس الملوک مصطفوي

1- حقيقت چه الثياي يوناني يعني آشکارگي وجود (کشف المحجوب،) باشد و چه امر ارسطويي مستقر در فهم آدمي يا مطابقت توماسي يا يقين دکارتي يا ايده هگلي يا سودانگاري پراگماتيستي يا حتي منظرنگري نيچه اي نفي حقيقت؛ از خلال همه اينها، يک اصل مهم پديدار مي شود و آن اينکه جست وجو و پرسش از «هستي » و «چيستي» امور از عناصر مقومه ذات آدمي است و نيز دال بر عقلانيتي که در طول قرون و اعصار در زبان و کلام تجلي کرده است... 

لینک مستقیم به مطلب

احمدعلي حيدري

اگر به تأسي از سقراط بپذيريم که فلسفه با حيرت و پرسش آغاز مي شود جاي دارد بپرسيم که چه زمينه اي مجال لازم را مي دهد به پرسش هاي فلسفي و تاملاتي که به حيرت راه مي برند. از جمله ويژگي هاي بارز آموختن در نظام هاي آموزشي عموماً و نظام هاي دانشگاهي خصوصاً اين است که متعلم به اقتضاي برنامه آموزشي موجود که آن هم با توجه به مصالح فرهنگي آن سرزمين تدوين شده است، دوره هايي را طي مي کند تا در پايان بتواند در تحقق بخشي به آرمان‌ها و غايات که بزرگان آن ديار در سر دارند، نقشي ايفا کند...

لینک مستقیم به مطلب

ضياء موحد

شبي در جمعي ازحافظ ‌پژوهان، يكي از جمع سر برآورد و گفت: "اصلاً حافظي وجود نداشته‌است". حيرت بود و خاموشي. تنها يكي از آنان‌كه در حوالي انتشار ديوان حافظ به سعي خود بود؛ در گوش بغل‌دستي به نجوا گفت: "اين آقا كه تا لحظه پيش چيزيش نبود"! گوينده «حافظي وجود نداشته» مرد اديب، زباندان و فرزانه‌اي است و من نمي‌توانستم گفته او را حمل بر خرابي ناگهاني حالش كنم. لابد به چيزي اشاره مي‌كرد، حكمتي در حرفش بود. حالا با انتشار نسخه تازه‌يافته‌اي از حدود پنجاه غزل حافظ به كوشش علي فردوسي كه احتمال نسخه‌برداري آن در زمان حافظ مي‌رود...

لینک مستقیم به مطلب

یادداشتی کوتاه بر بازشناخت هویت معاصر ایرانی در آینه آگاهی تب آلود

اینکه موسیقی نامجو به نوعی اپیدمی جامعه فکری ایرانی شده است، آشکارتر از آن است که احتیاج به توضیح و تفصیل داشته باشد. فرایند تقریبا هم شکل دوری اولیه، علاقه مندی تدریجی و نوعی اعتیاد به این موسیقی عجیب  و در عین حال آشنا که از چندین و چند سبک شناخته شده الهام گرفته بدون اینکه به طور کامل در یکی از آنها قابل تعریف باشد، تجربه ای مشترک است که بسیاری از ما تاکنون داشته ایم...

لینک مستقیم به مطلب

آن‌چه مرا را به صرافت آن انداخت كه اين يادداشت را بنويسم، تلاشي مختصر براي جلب توجه‌مان به آن چيزي است كه در حال اتفاق افتادن است. نوشتن به زبان فارسي و در محيط‌هاي فارسي‌زبان (اعم از روزنامه، سايت‌هاي اينترنتي و به‌خصوص وبلاگ‌هاي شخصي) مدتي است كه در حجمي غيرقابل مقايسه با گذشته صورت مي‌پذيرد و داشتن صفحه‌اي شخصي كه هر كس در آن يادداشتي مي‌گذارد و حتي درد دلي مي‌كند، ديگر امر غريبي نيست. گذشته از وسعت و حدود اين نوشته‌ها و...

لینک مستقیم به مطلب

دكتر بيژن عبدالکريمي

موضوع پرسش، تفکيک ميان فلسفه هاي دانشگاهي و فلسفه هاي غير دانشگاهي و بحث پيرامون اين تمايز گذاري است. با درکي که بنده از معرفت بشري و نسبت مفاهيم با واقعيت دارم، به طور خلاصه بايد اشاره کنم که «مفاهيم»، بسيار لغزنده، سر و درهم تنيده و داراي خصلتي استعاره اي هستند. بنابراين پاسخ هاي قاطع «آري» يا «نه»، به بسياري از پرسش ها با واقعيت و حقيقت امور نسبت اصيلي برقرار نمي کند. نکته ديگر اينکه پرسش مذکور، مبتني بر اين پيش فرض است که در ديار ما، در دوران کنوني، فلسفه حضور دارد. سپس بر اساس اين پيش فرض، اين پرسش شکل گرفته است که آيا در کشور ما، ايران، تفکر فلسفي در محيط دانشگاه ها زنده تر است يا در فضاي بيرون از دانشگاه ها...

لینک مستقیم به مطلب

باز در گیرودار انتخابات‌ایم، ربع قرن است که در گیرودار انتخابات‌ایم، نیاز دائمی و میل‌ ما برای تغییر که ارضای‌اش به تعویق‌اتفاده‌ است، درست مثل شیوه‌هایی که شبکه‌های ایرانی در آمریکا با تأسی به آن‌ها ارضای میل مخاطبان‌شان را به تعویق می‌اندازند. آن‌چه ارضای میل ایرانی مقیم آمریکا را مسیر می‌سازد نوعی تمامیت ایرانی، شکلی از ایرانیت است که بناست در آینده‌ای مبهم به ثمر رسد و به بار نشیند...

لینک مستقیم به مطلب

يادداشتي كه در پي مي‌آيد در همان روزهايي كه زلزله بم رخ داده بود نوشته شده است. حالا شايد ديگر از آن رخداد فاصله گرفته‌ايم و آن‌گونه كه در تبليغات هر روزه –  اگر چه در سالگرد آن واقعه -  داد سخن سر داده مي‌شود: "اوضاع رو به راه هست و همه چيز از ابتداي كار هم بهتر شده است." هست و نيست رو به راهي اوضاع را نمي‌دانم اما ترجيح دادم بار ديگر اين يادداشت را كه در نشريه‌اي دانشجويي منتشر شده بود بازنشر كنم. احتمالاً طنز ماجرا هم همين است. هم‌اكنون نيز همان چيزي را تجربه مي‌كنيم كه پنج سال پيش ناگهان زلزله بم متورمش كرد و كوبيد توي صورت‌مان.

لینک مستقیم به مطلب

آنچه در پي مي‌آيد تاملي است كوتاه بر «فلسفه ميان فرهنگي» . اين مبحث مي‌تواند خلا‌ بزرگي را كه امروزه در فضاي فكري ايران در نسبت بين تفكر فلسفي يا نظام نظر و مقام عمل اجتماعي وجود دارد پر كند و بر ما اين نكته را آشكار نمايد كه هر خشونتي در مقام عمل ريشه‌اي در خشونت در نظام نظر دارد. امروزه ديگر به نظر مي‌رسد كه نگاه ميان فرهنگي تبديل به سرنوشت ما شده است، قطع نظر از اينكه در چه فرهنگي زندگي مي‌كنيم. پس اگر به دنبال صلح و آرامش هستيم بايد سعي در ايجاد فلسفه‌اي داشته باشيم كه در آن خشونت حداقلي وجود داشته باشد.

لینک مستقیم به مطلب